هورمون درمانی زنان یائسه ابتلای آنها را به دیابت نوع 2 به تاخیر می اندازد
5فوریه 2020 - به گفته ی دکتر Franck Mauvais-Jarvis، اگرچه هورمون درمانی یائسگی[1] به دلیل تعادل پیچیده ی خطرات و فواید آن، برای جلوگیری از دیابت نوع 2 تأیید نشده است، اما نباید زنان یائسه ای را که در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 قرار دارند و به دنبال درمان علائم یائسگی هستند، از آن محروم کرد.
دکتر Mauvais-Jarvis، مدیر برنامه تحقیقات دیابت تولان در مرکز علوم بهداشتی دانشگاه Tulaneدر نیو اورلئان، در کنگره جهانی سالانه ی مقاومت به انسولین، دیابت و بیماری های قلبی عروقی، گفت: در دوران یائسگی، زنان اختلالات متابولیکی از جمله چاقی احشایی، التهاب سیستمیک ، مقاومت به انسولین، دیس لیپیدمی و فشار خون بالا را تجربه می کنند. آنها همچنین توده عضلانی خود را از دست می دهند. برخی از این ناهنجاری ها تا حدی با پیری کرونولوژیکالتوضیح داده می شوند، اما آنها نیز به دلیل کمبود استروژن ایجاد می گردند. بین پیری و کمبود استروژن هم افزایی وجود دارد.
بهترین اثبات این هم افزایی حاصل کارآزمایی های قدیمی است. تقریباً 30 سال پیش، محققان ارتباط بین مصرف هورمون یائسگی و ابتلا به دیابت غیر وابسته به انسولین را پس از هورمون درمانی در یک گروه آینده نگر، متشکل از 21028 زن یائسه ی 30-55 سال در ایالات متحده از مطالعه سلامت پرستاران، بررسی کردند. آنها دریافتند شرکت کنندگانی که در این مطالعه تحت هورمون درمانی قرار گرفته بودند، کاهش 20 درصدی بروز دیابت نوع 2 را تجربه کرده اند. در یک کارآزمایی جدیدتر، محققان ارتباط بین هورمون درمانی و ابتلای اخیر به دیابت را در 63،624 زن یائسه در یک مطالعه ی آینده نگر در فرانسه بررسی کردند. این افراد به مدت 15 سال تحت نظارت قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نیز نشان داد كه شركت كنندگان گروه هورمون درمانی، کاهش 20 درصدی بروز دیابت نوع 2 را تجربه کرده اند.
در مطالعه ی جایگزینی استروژن / پروژستین و قلب ، محققان تأثیر هورمون درمانی را بر میزان گلوکز ناشتا و بروز دیابت در 2،763 زن یائسه ی مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب ارزیابی کردند. شرکت کنندگان در این مطالعه 0.625 میلی گرم استروژن کونژوگه به همراه 2.5 میلی گرم مدروکسی پروژسترون یا دارونما دریافت کردند و به مدت 4 سال پیگیری شدند. محققان دریافتند که استفاده از هورمون درمانی 35 درصد از بروز دیابت می کاهد.
به گفته ی دکتر Mauvais-Jarvis، قویترین داده ها از کارآزمایی تصادفی دو سو کور "ابتکار عملی برای بهداشت زنان(WHI) "، بدست آمد که در آن تاثیر درمان روزانه با 0.625 میلی گرم استروژن کونژوگه به همراه 2.5 میلی گرم مدروکسی پروژسترون استات با دارونما در طی 5.6 سال مقایسه گردید. نتایج این تحقیق، کاهش 20درصدی در میزان ابتلا به دیابت در 5 سال را نشان داد. اخیراً محققان دریافتند که، شرکت کنندگان WHI که تحت درمان با استروژن به علاوه مدروکسی پروژسترون یا استروژن به تنهایی بودند، همچنان از ابتلا به دیابت در امان مانده اند.
در سال 2006 ، محققان نتایج به دست آمده از متاآنالیز 107 کارآزمایی را با هدف تعیین کمیت تأثیر هورمون درمانی بر مؤلفه های سندرم متابولیک در زنان یائسه منتشر کردند. در زنان فاقد دیابت هورمون درمانی، نمرهHOMA-IR (ارزیابی مدل هوموستاتیک برای مقاومت به انسولین) را 13 درصد و بروز دیابت نوع 2 را 30 درصد کاهش داد. در زنان مبتلا به دیابت، هورمون درمانی 11 درصد گلوکز ناشتا و HOMA-IR را 36 درصد کاهش داده بود.
مکانیسم های تاثیر استروژن ها بر بهبود هموستازی گلوکز هنوز کاملاً درک نشده اند. دکتر Mauvais-Jarvis گفت: یکی از مهمترین [مکانیسم ها] کاهش چربی در شکم است که باعث بهبود مقاومت به انسولین و التهاب سیستمیک می شود. با این حال، در مطالعه ی WHI مشخص شد که بهبود HOMA-IR مستقل از وزن و چربی بدن است. همچنین محققان دریافتند که استروژن سبب افزایش کلیرانس انسولین و حساسیت به انسولین، افزایش دفع گلوکز و اثربخشی و کاهش سارکوپنی شود. تعداد مطالعاتی که به بررسی تاثیر استروژن بر عملکرد سلولهای بتا پرداخته اند کمتر از 20 مورد است. نیمی از آنها نشان داده اند که استروژن ترشح انسولین را بهبود می بخشد.
چگونگی مصرف استروژن نیز در این موضوع نقش دارد. به عنوان مثال ، ورود استروژن های خوراکی به کبد سبب افزایش تری گلیسیرید و افزایش عوامل لخته کننده ی خون می شود. دکتر Mauvais-Jarvisگفت: به همین دلیل استروژن های خوراکی در خانمهایی که خطر ترومبوز وریدی عمیق دارند، ایندیکیشن ندارد. آنها همچنین عوامل التهابی مانند پروتئین واکنشیC را افزایش می دهند. مزایای استروژن های خوراکی نسبت به استروژنtransdermal ، کاهش کلسترولLDL و افزایش کلسترولHDL است.
وی ادامه داد: مهمترین مزیت تحویل ترانس درمال استروژن این است که تری گلیسیریدها، فاکتورهای لخته شدن یا عوامل التهابی را افزایش نمی دهد و کبد کمتر در معرض استروژن قرار می گیرد. به همین دلیل روش ترانس درمال، روش ترجیحی برای تجویز استروژن برای خانمهای چاق است که خطر ابتلا به DVTیاعوامل خطر قلبی عروقی دارند. وی گفت: این روش تولید گلوکز کبدی را کمتر سرکوب می کند، استرادیول موجود در گردش خون را افزایش می دهد و تحویل استروژن را به بافت غیر کبدی افزایش می دهد. شکل خوراکی استروژن در مقایسه با شکل ترانس درمال ارزان تر است. این عاملی است که همیشه مورد توجه قرار می گیرد.
دکتر Mauvais-Jarvis و همکارانش برای اولین بار به بررسی تأثیر استروژن های کونژوگه به علاوه bazedoxifene در موش ها پرداختند. وی گفت: ایده ی ما این بود كه با تركیب استروژن و بازدوكسفن، شما می توانید اثر مفید استروژن را در بافت ها داشته باشید اما ورود استروژن را به سینه و رحم مسدود كنید و بنابراین، از ابتلا به سرطان جلوگیری نمایید. ما دریافتیم که کمپلکس های استروژن با بازدوکسیفن از اختلال در عملکرد متابولیک در موش های ماده جلوگیری می کنند. این امر باعث افزایش سوزاندن انرژی و کاهش کبد چرب می شود.
در یک مطالعه مقدماتی، او و همکارانش تأثیر 12 هفته ای درمان با استروژن های کونژوگه شده با برزوکسیفن را در مقایسه با دارونما، بر هومئوستازی گلوکز و ترکیب بدنی در 12 زن یائسه ارزیابی کردند. دکتر ماوویس-جارویس گفت: ما در IVGTT[تست تحمل گلوکز داخل وریدی] هیچ تغییر قابل توجهی مشاهده نکردیم، اما شاهد بهبود عملکرد سلولهای بتا و گلوکز سرم در زنان یائسه ی چاق بودیم.
در یک کارآزمایی متقاطع جداگانه ی تصادفی، دوسوکور، کنترل شده با دارونما، که وی و همکارانش بر روی 8 زن یائسه ی چاق انجام دادند، نقطه پایانی اصلی عملکرد انسولین بود که در دو مرحله با hyperinsulinemic-euglycemic clamp، اندازه گیری شد. نقاط پایانی ثانویه ترکیب بدنی، میزان متابولیک پایه، چربی اکتوپیک و متابولیسم بود. وی گفت: ما هیچ تفاوتی در عملکرد انسولین سیستمیک، چربی اکتوپیک یا صرف انرژی مشاهده نکردیم. اما با یک تجزیه و تحلیل متابولیکی دریافتیم که استروژنهای خوراکی باعث افزایش دنوو لیپوژنز کبدی[2] و تولید تری گلیسرول کبدی می شوند. به عبارت دیگر، استروژنهای خوراکی سنتز تری اسیل گلیسرول را از گلوکز افزایش می دهند، اما تری اسیل گلیسرول ساخته شده در کبد تجمع نمی یابد.
منبع:
https://www.medscape.com/viewarticle/924823